مبارزه با قاچاق خاویار در جمهوری آذربایجان

گروه های محیط زیستی در جمهوری آذربایجان می گویند دولت این کشور برای مقابله با صید غیرقانونی در دریای خزر باید اقدامات بیشتری انجام دهد. آنها می گویند دولت باید از این طریق مانع از انقراض نسل ماهی های دریای خزر به خصوص ماهی استروژن که خاویار از آن به دست می آید، شود.

ماهی استورژن منبع اصلی تامين خاويار جهان است و دريای خزر زيستگاه ماهی استروژن است. اين ماهی تا قبل از 15 سالگی تخم گذاری را آغاز نمی کند. تخم ماهی استورژن به عنوان خاويار بلوگا عرضه می شود که يکی از گران ترين غذاهای تجملی جهان است. یک گروه زیست محیطی در جمهوری آذربایجان به دنبال آن است تا دولت این کشور را وادار به مراقبت از گونه های در معرض انقراض در دریای خزر کند.

برای قرن ها، خاویار سیاه از ماهی استروژن که عمدتا در دریای خزر زندگی می کند، به دست آمده است. تنها طی یک دهه گذشته بوده که این ماهی در فهرست موجوات در خطر انقراض قرار گرفته است. بهبود وضعیت نظارت بر ذخایر ماهی های استروژن باعث شد تا ممنوعیت صید این ماهی در سال 2007 به طور موقت لغو شد که این با واکنش منفی فعالان گروه های محیط زیستی شد.

با افزایش شدید قیمت خاویار، یکی از مهم ترین گروه های محیط زیستی در جمهوری آذربایجان تصمیم گرفته تا با حضور در تمام مدارس و روستاهای ساحلی این کشور، مردم را به خودداری از صید غیرقانونی ترغیب کند. الچین سرداروف، مدیر "آژانس زیست محیطی اجتماعی" در جمهوری آذربایجان می گوید مشکل این است که تعداد زیادی ماهی گیران خرده پا وجود دارند که رسما ثبت نشده اند و با ماهی گیران رسمی رقابت می کنند.

او می گوید این ماهی گیران برای کسب درآمد، خاویار به دست آمده را به بازار سیاه می برند و آن را به طور غیر قانونی می فروشند و تعداد افرادی که این کار را می کنند، رو به ازدیاد است و کار زیادی هم برای متوقف کردن این روند صورت نمی گیرد. مراقبت از ماهی استروژن کار پیچیده ای است. دریای خزر به جز جمهوری آذربایجان به ایران، قزاقستان، روسیه و ترکمنستان نیز راه دارد. ماهی گیری غیرقانونی امری سودمند است. در جمهوری آذربایجان قیمت هر کیلو خاوریار بلوگا هزار دلار است.

پلیس ساحلی جمهوری آذربایجان می گوید هر فردی را که در حین صید این ماهی ببیند، جریمه می کند. آنها تا کنون موفق شده اند 38 کیلوگرم خاویار به دست آمده از طریق صید غیر قانونی را ضبط کنند. آقای سرداروف می گوید این کافی نیست و به همین خاطر است که گروه زیر نظر او خود راسا در این مورد وارد عمل شده اند. گروه "زیست محیطی اجتماعی" می خواهد علاوه بر کارهای آموزشی، یک میلیون بچه ماهی استروژن را امسال در دریای خزر رها کند تا خاویار نسل آتی را هم تامین کند.

تبعات خشکسالی بی‌سابقه در خاورمیانه

طی دو سال گذشته، عراق، سوریه، اردن و بخش هایی از ترکیه و لبنان از تبعات بدترین خشکسالی خاورمیانه طی دهه های گذشته آسیب دیده اند. سازمان ملل متحد می گوید بیش از یک میلیون نفر تنها در سوریه تحت تاثیر این خشکسالی قرار گرفته اند. این سازمان می گوید به باور بسیاری، خشکسالی در حال به وجود آوردن تهدید امنیتی جدی در خاورمیانه بی ثبات است.

جاده های منتهی به دمشق پر از اردوگاه های موقتی است. تخمین زده شده که حدود سیصد هزار نفر از مناطقی در شمال شرقی سوریه که دچار خشکسالی شده اند، منازل خود را ترک کرده اند. مقام های سوریه می گویند هر روز تعداد بیشتری آواره می شوند به گفته ناتالیا آنتلاوا، خبرنگار بی بی سی، معروف، یکی از این آوارگان می گوید که زمین او خشک شده و به همین خاطر به حومه دمشق مهاجرت کرده است. خانه جدید معروف، چادری است که در میانه زمینی پر از زباله قرار دارد

به مانند بسیاری از آوارگان، او می گوید که هیچ کمکی دریافت نکرده است. با سرازیر شدن دهها هزار نفر از مردم به سمت شهرها، خشکسالی ترکیب جمعیتی سوریه را تغییر داده است. خشکسالی باعث افزایش فقر و نارضایتی های اجتماعی شده و فشارهای بیشتری بر جامعه ای وارد می کند که در حال حاضر هم آسیب پذیر است.

سمیر تقی، مدیر مرکز مطالعات شرق در دمشق می گوید که آب یک مشکل امنیتی در منطقه است. این مساله همواره در تاریخ منطقه وجود داشته اما اینک دامنه مشکل وسیع تر شده و هر خشکسالی، شدیدتر از خشکسالی قبلی می شود و خود منطقه نیز از نظر ژئوپولیتکی آسیب پذیرتر است. عدم وجود همکاری میان کشورهای این منطقه، حل این بحران را دشوار تر کرده است. میان کشورهای منطقه، ساختن سد در قسمت های بالای رودخانه بدون جلب توافق کشورهای همسایه که قسمت پائین رودخانه به سمت آنها سرازیر است، امری عادی به شمار می رود.

در حال حاضر عراق و سوریه از ترکیه خواسته اند تا مقادیر بیشتری آب از سدهای خود به سمت این کشورها بفرستد. مقام های ترکیه گفته اند که این کار را انجام خواهند داد اما این کشور خود نیز در حال حاضر تحت تاثیر خشکسالی است و به آب نیاز دارد. با کم شدن آب، رقابت برای به دست آوردن آن نیز شدیدتر می شود و همکاری های لازم در این زمینه نیز دشوار تر می شود

سمیر تقی از این مساله در هراس است که زمان در حال از دست رفتن است و بحران در حال سرایت به تمام کشورها است. او می گوید برخی کشورها در این زمینه درمانده شده اند که این خود مساله توزیع آب، مهاجرت و ثبات را در منطقه را تهدید می کند. به گفته مدیر این مرکز تحقیقاتی در دمشق، برخی کشورها در این زمینه دچار فروپاشی هستند و برخی جوامع نیز در این راه گام بر می دارند. در مناطقی از خاورمیانه که دچار خشکسالی شده، زندگی دهها هزار نفر پاشیده شده و با گسترش بیابان، فرصت برای ثبات منطقه ای بیش از پیش کم می شود.