یخ‌های قطب جنوب بیش از آنچه تصور می‌شد، ذوب می‌شوند

نتیجه تحقیقات پژوهشگران آمریکایی نشان می‌دهد که بخش‌های بزرگی از قطب جنوب با سرعتی غیرمنتظره در حال گرم شدن است. دانشمندان از این واهمه دارند که این پدیده منجر به شتاب گرفتن بالا آمدن سطح آب‌های آزاد شود. گروهی از قطب شناسان در مقاله‌ای که به تازگی در نشریه بریتانیایی "Nature Geoscience" منتشر کرده‌اند، نسبت به گرم شدن یخ‌سار غربی قطب جنوب (توده ‌بزرگ یخ حاصل از یخچال‌های طبیعی) ابراز نگرانی کرده‌اند.
به گفته این دانشمندان روند گرم شدن این یخ‌سار دو برابر سریع‌تر از آن میزانی است که تاکنون گمان می‌رفته است. دانشمندان با بررسی اطلاعات به دست آمده در فاصله سال‌های ۱۹۵۸ تا ۲۰۱۰ میلادی دریافته‌اند که دمای هوا در این مدت ۲.۴ درجه سانتی‌گراد افزایش یافته است. این افزایش سه برابر سریع‌تر از حد متوسط جهانی بوده است.

در این پژوهش آمده است که بخش غربی قطب جنوب جزو یکی از مناطق به سرعت در حال گرم شدن در جهان به شمار می‌رود. قرار گرفتن بخش‌هایی از یخ‌های این منطقه در آب دریا باعث شده تا آنها سریع‌تر از معمول ذوب شوند.

تا کنون دانشمندان گمان می‌بردند که بالا رفتن حدود ۱۰ درصد سطح آب‌های آزاد به علت روند ذوب شدن یخ‌ها در غرب قطب جنوب است. اما به گفته دیوید بروم‌ویچ‌، یکی از نویسندگان این پژوهش، نتایج جدید به دست آمده احتمالا به این معناست که "این منطقه نقش عمده‌تری را در بالا بردن سطح آب دریاها ایفا می‌کند".
محاسبات به کار رفته در این پژوهش بر اساس اندازه‌گیری‌های درجه حرارتی بوده که از سوی ایستگاه تحقیقاتی "Byrd" صورت گرفته است. این ایستگاه در سال ۱۹۵۷ توسط ایالات متحده آمریکا بنا نهاده شد و ۱۵۳۰ متر بالاتر از سطح آب دریا در مرکز زمین‌های یخی قرار دارد.
با این حال در مورد صحت داده‌های اطلاعاتی این ایستگاه تحقیقاتی ابراز تردید شده زیرا دانشمندان تنها در فاصله سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۵ به طور دائم در این ایستگاه اقامت داشته‌اند. گروهی از دانشمندان دانشگاه ایالتی اوهایو با مطرح کردن این موضوع گفته‌اند که داده‌های ایستگاه "Byrd" به همین دلیل تا کنون برای تعیین روندهای علمی دراز مدت بسیار نامطمئن بوده و به آنها اتکا نمی‌شده است.
از سال ۱۹۸۰ به بعد تنها یک ایستگاه آب و هوایی به صورت خودکار داده‌ها را منتقل می‌کرده که کار این ایستگاه نیز در طول زمستان‌های قطب جنوب مختل می‌شده زیرا سلول‌های خورشیدی تعبیه شده در این ایستگاه قادر به برق‌رسانی نبوده‌اند. ایستگاه "Byrd" در سال ۲۰۰۵ به طور کامل تعطیل شد. تیم تحقیقاتی دیوید بروم‌ویچ به همین دلیل برای پر کردن این شکاف اطلاعاتی از داده‌های آب و هوایی دیگر ایستگاه‌های تحقیقاتی که عمدتا در مناطق ساحلی قرار داشته‌اند، استفاده کرده و به طور تقریبی درجه دما در منطقه‌ایستگاه "Byrd" را تخمین زده است.
هیئت بین‌المللی تغییرات آب و هوای زمین در سال ۲۰۰۷ پیش‌بینی کرد که سطح آب دریاها و اقیانوس‌ها تا پایان قرن بیست‌ویکم بین ۱۸ تا ۵۹ سانتی‌متر بالا خواهد آمد. شماری از تحقیقات علمی که در ماه‌های اخیر منتشر شده‌اند، نشان از آن دارند که بالا آمدن سطح آب‌های آزاد بیش‌از میزان اعلام شده خواهد بود.

افزایش خطرناک ازن در روند تولید سوخت زیستی

پژوهشگران بریتانیایی انتقادی جدید از سوخت زیستی مطرح کرده‌اند. آنها می‌گویند این نوع سوخت که به عنوان چاره‌ای جایگزین برای سوخت‌های مضر مطرح شده ازن موجود در هوا را افزایش می‌دهد و سلامتی انسان را به خطر می‌اندازد. انتقاد از سوخت زیستی (بیو فیول) پایان نمی‌پذیرد. تا کنون انتقاد عمده این بود که برای کسب سوخت زیستی باید زمین‌های گسترده‌ای را زیر کشت قرار داد و به همین دلیل قطع درختان و جنگل‌زدایی افزایش می‌یابد.

اینک پژوهشگران بریتانیایی می‌گویند، تهیه سوخت زیستی می‌تواند بر سلامتی انسان تأثیراتی زیان‌آور بگذارد. آنها می‌گویند، کاشت درختانی با رشد سریع برای برطرف کردن نیاز روزافزون به سوخت زیستی، ایزوپرن تولید خواهد کرد. به باور آنان، این فرایند به همراه گاز نیتروژن به ایجاد گاز ازن در هوا منجر خواهد شد که تحریک‌کننده راه‌‌های تنفسی در انسان است.
ازن ماده اکسیدکننده قوی با قابلیت واکنشی زیاد است که فعالیت بالای شیمیایی آن باعث بروز مشکلاتی از جمله در بافت ریه‌ها می‌شود. آلاینده ازن اساسا توسط یک منبع به محیط منتشر نمی‌شود. این آلاینده ثانویه است و بر اثر تأثیرات متقابل آلاینده‌های اتمسفر ایجاد می‌شود. از جمله آلاینده‌های اولیه‌ای که در تشکیل ازن دخالت دارد، اکسیدهای نیتروژن است.
شبیه‌سازی رایانه‌ای
کشورهای عضو اتحادیه اروپا متعهد شده‌اند که ۱۰ درصد از انرژی مورد نیاز بخش حمل و نقل خود را تا سال ۲۰۲۰ از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین کنند. با توجه به این نیاز روزافزون باید در آینده کاشت گیاهانی را که از آنها سوخت زیستی تهیه می‌شود، به شدت افزایش داد. نیک هویت (Nick Hewitt) از دانشگاه لانکستر بریتانیا و همکارانش برای روشن شدن اثرات این روند بر محیط زیست از شبیه‌سازی رایانه‌ای استفاده کردند.
بنا بر گزارش منتشره در مجله تخصصی "نیچر کلایمت چنج"، اروپا حدود ۷۲ میلیون هکتار زمین را به کشت گیاهانی اختصاص داده که از قابلیت تولید سوخت زیستی برخوردار هستند. ۱۶ میلیون هکتار از این زمین‌ها در غرب اروپا، ۲۹ میلیون هکتار در اروپای شرقی و و ۲۷ میلیون هکتار در اوکراین قرار دارد. در این آزمون پیامدهای کشت درختان سریع‌الرشدی مانند صنوبر، بید و اکالیپتوس در این زمین‌ها که مساحتی حدود دو برابر مساحت آلمان دارند ارزیابی شده است.
نتیجه آزمون
نتیجه تحقیق یادشده نشان می‌دهد که این فرایند به افزایش گاز ازن در هوای تنفسی منجر می‌شود. افزایش ازن در هوا سلامت بسیاری از مردم را به خطر می‌اندازد. براساس آخرین ارزیابی‌ها، در اروپا سالانه حدود ۲۲ هزار نفر بر اثر پیامدهای ناشی از افزایش ازن در هوا جان خود را از دست می‌دهند. محققان می‌گویند، افزایش کشت درخت‌هایی با پتانسیل تولید سوخت زیستی باعث می‌شود که شمار مرگ و میر ناشی از افزایش ازن در هوا بیش از ۱۰۰۰ تن در سال افزایش یابد.
افزون بر این افزایش ازن در هوا بر برداشت برخی محصولات کشاورزی مانند ذرت یا گندم تأثیری منفی دارد. پیش‌بینی می‌شود که این اثر منفی سالانه حدود یک میلیارد یورو در صنعت کشاورزی خسارت ایجاد کند.
تنها درختان سریع‌الرشد نیاز را برطرف می‌کنند
پژوهشگران بر این نظرند که در آینده برای تأمین نیاز به سوخت بیولوژیک باید عمدتا گیاهانی کاشت که به نسل دوم سوخت‌های سازگار با محیط زیست تعلق دارند مانند صنوبر، بید و اکالیپتوس.
دلیل این است که تنها با کشت این درختان سریع‌الرشد می‌توان نیاز بالا به سوخت بیولوژیک را تأمین کرد. اما کشت این درختان در مرحله اول به تولید مخلوطی از گازهای منوکسید کربن و هیدروژن در هوا منجر خواهد شد و در مرحله بعد است که می‌توان از آن سوخت زیستی به دست آورد. اما کشت درختان نسل دوم سوخت‌های زیستی جنبه مثبتی نیز در بر دارد. این نوع از نباتات مانند گیاهان نسل اول، از جمله شلغم و نیشکر قابل خوردن نیستند و برای کشت آنها زمین کافی به‌ویژه در شرق اروپا وجود دارد. تنها در اوکراین می‌توان حدود یک‌سوم از درختان مورد نیاز را کاشت. افزون بر این در شرق اروپا برای کشت این درختان نباید غلات موجود در زمین را نابود کرد، چون در این منطقه زمین‌های آزاد زیادی برای کاشتن این درختان وجود دارد.

نیمی از مواد غذایی جهان دور ریخته می‌شود

در گزارشی که به تازگی از سوی "موسسه مهندسی پزشکی" در بریتانیا منتشر شده آمده است که بیش از نیمی از مواد غذایی جهان راهی سطل‌های زباله می‌شود. با دو میلیارد تن مواد غذایی که به هدر می‌رود می‌توان تمام گرسنگان را سیر کرد.

سالانه در سراسر جهان بیش از چهار میلیارد تن مواد غذایی تولید می‌شود. بر طبق پژوهشی که به تازگی از سوی "موسسه مهندسی پزشکی" در بریتانیا صورت گرفته است، در حدود نیمی از مواد غذایی تولیدی در جهان به سطل زبانه ریخته می‌شود.
از علل دور ریختن مواد غذایی، به خرید بیش از میزان مصرف و همچنین نحوه غلط نگهداری مواد غذایی اشاره می‌شود. بنا بر این گزارش بین ۳۰ تا ۵۰ درصد از مواد غذایی تولیدی پیش از آنکه مورد استفاده قرار گیرد، راهی سطل زباله می‌شود.
تیم فوکس، مدیر بخش انرژی و محیط زیست موسسه مهندسی پزشکی در بریتانیا می‌گوید، با این حجم از غذایی که دور ریخته می‌شود، می‌توان نه تنها کل جمعیت در حال رشد جهان، بلکه تمام گرسنگان دنیا را هم سیر کرد.
حمل و نقل صحیح و نحوه نگهداری مواد غذایی
گزارش موسسه مهندسی پزشکی در بریتانیا می‌افزاید، چنانچه راه‌کارهای مناسبی برای نگهداری مواد غذایی و حمل و نقل آن اندیشیده نشود، این روند نگران‌کننده ادامه خواهد یافت. در این گزارش تاکید شده است، اقداماتی نظیر کاهش قیمت مواد غذایی که در رقابت میان فروشندگان صورت می‌گیرد، می‌تواند انگیزه خرید مضاعف و غیرضروری را در مشتریان دوچندان کند. خرید مواد غذایی بیش از مصرف مورد نیاز از جمله دلایل دور ریختن مواد غذایی است.
گزارش مرکز تحقیقاتی در بریتانیا می‌افزاید بیش‌ترین حجم از مواد غذایی که دست‌نخورده راهی سطل‌های زباله می‌شوند، در آمریکا و اروپا مشاهد‌ه شده است.
تیم فوکس، مدیر بخش انرژی و محیط زیست موسسه مهندسی پزشکی می‌گوید، دور ریختن مواد غذایی قابل استفاده به معنای به هدر رفتن آب و خاک و منابع انرژی است که در مراحل مختلف در تولید مواد غذایی نقش داشته‌اند.
از سوی دیگر سازمان ملل متحد گزارش داده است که جمعیت جهان تا سال ۲۰۷۵ میلادی از مرز ۹ میلیارد و ۵۰۰ میلیون نفر می‌گذرد. موسسه بریتانیایی با اشاره به این آمار تاکید می‌کند که رشد جمعیت در سال‌های آینده به معنای نیاز بیشتر به منابع انرژی است. این موسسه در گزارش خود آورده است که از جمله راه‌های استفاده بهینه از منابع انرژی، نگهداری و استفاده صحیح از مواد غذایی است.
در گزارش موسسه مهندسی پزشکی همچنین از سازمان ملل خواسته شده است در مورد نحوه کشاورزی، نگهداری و تولید مواد غذایی راه‌حلی جهانی اندیشیده شود. وزارت اقتصاد آلمان نیز در سال گذشته با انتشار گزارشی نسبت به استفاده ناصحیح از مواد غذایی در این کشور هشدار داده بود. در این گزارش تاکید شده که سالانه در آلمان تنها در خانه‌های شخصی بیش از ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار تن مواد غذایی دور ریخته می‌شود. اگر به خانه‌های شخصی، رستوران‌ها و کارخانه‌های صنعتی را هم اضافه کنیم، در مجموع در آلمان سالانه بیش از ۱۱ میلیون تن مواد غذایی به هدر می‌رود.

مرگ هزاران آفریقایی به دلیل تاخیر در واکنش به قحطی

دو موسسه خیریه بزرگ در بریتانیا در گزارشی اعلام کرده اند که به دلیل ناموفق بودن اقدامات و عدم واکنش قاطع به هشدارها در باره خشکسالی در شرق آفریقا، هزاران نفر جان خود را از دست داده و میلیون ها دلار به هدر رفته است.

موسسه های آکسفام و نجات کودکان اعلام کرده اند که بیش از ۶ ماه طول کشید تا موسسه ها بر اساس اطلاعات دریافتی از ماهواره ها و شاهدان عینی در باره حتمی بودن خشکسالی، وارد عمل شوند.
آنها گفته اند که بخشی از این وضعیت، به دلیل آن بود که دولت های کنیا و اتیوپی حاضر نبودند اندازه و مقیاس این فاجعه را بپذیرند.
بخش دیگری هم ناشی از این بود که کارکنان موسسه های امدادی فکر می کردند که پیش از این، بارها شاهد چنین مشکلی بوده اند.

احتمال پخش آنفولانزا توسط پدیده اقیانوسی لا نينا

پژوهشها نشان می دهد که ممکن است بین پدیده اقیانوسی لانينا که آبهای سرد اعماق را در شرق اقیانوس آرام به سطح می آورد، با شیوع آنفولانزا ارتباطی وجود داشته باشد.

پدیده لا نینا در قسمت مرکزی و شرق استوایی اقیانوس آرام اتفاق می افتد و در اثر آن آب دریا سردتر از حالت طبیعی می شود.
طبق این پژوهشها، در زمان وقوع لا نینا، پرندگان مهاجر، مسیر خود را تغییر می دهند و آنهایی که آنفولانزا دارند بیماری را به نقاط دیگر پخش می کنند.
چهار آنفولانزای حیوانی در دنیا در زمان وقوع لا نینا پخش شده است.
آنفولانزای اسپانیایی در سال ۱۹۱۸، آنفولانزای آسیایی در سال ۱۹۵۷، آنفولانزای هنگ کنگی در سال ۱۹۵۸ و آنفولانزای خوکی در سال ۲۰۰۹ از موارد اخیر هستند.
اما همه گیری آنفولانزا و یا هر نوع بیماری واگیردار دیگر در الزاما زمان همه لا نیناها اتفاق نمی افتد.